سوم دسمبر همه ساله به عنوان روز جهانی اشخاص دارای معلولیت تجلیل میگردد؛ روزی برای افزایش آگاهی، ترویج حقوق، و گرامیداشت از دست آوردهای افراد دارای معلولیت در سراسر جهان. این روز فرصتی است تا بر چالشها، تبعیضها و نابرابریهایی که هنوز در برابر این قشر وجود دارد، تأمل نماییم
وضعیت معلولیت در افغانستان
در افغانستان، اشخاص دارای معلولیت با موانع متعدد اجتماعی، اقتصادی و فزیکی روبهرو هستند. کمبود خدمات صحی، نبود آموزش فراگیر، فرصتهای شغلی اندک و موانع در محیطهای عمومی از مشکلات عمده شمرده میشود. با وجود این، اشخاص دارای معلولیت در بخشهای مختلف نقش فعال داشته و با تلاش و پایداری، در جهت بهبود وضعیت خود و جامعهشان کار میکنند
موسسه افغان های متآثر از ماین یک نظر سنجی در سال 2024 انجام داد که هدف آن آگاهی یافتن از دسترسی افراد دارای معلولیت به آن بود کمک ها مشکلات و چالش های دیگر در افغانستان پس از اگست 2021.در این ارزیابی، 120 نفر ازاشخاص دارای معلولیت شرکت کردند و نظریات خود را در مورد خود به اشتراک گذاشتند در مجموع 80 نفر از اشتراک کننده گان از ولایت کابل مزارشریف و بامیان بود است, همچنان 40 از اشتراک کننده گان از ولایات هرات و کندهار می باشد که 20 نفر هرات و 20 نفر گندهار اند در این نظر سنجی از کتگوری سنی مختلف اشتراک کرده است از 15 سال الی 55 ساله اشترک کرده استچالش های کابل، هرات،بلخ،کندهار و بامیان. 70 درصد از شرکت کنندگان مرد و 30 درصد از آنها زنان معلول بودند.در مورد کمک های بشردوستانه، 70 درصد شرکت کنندگان کمک دریافت نکرده اند. دلایلی که اشتراک کنندگان ذکر کرده اند که نمایندگان ولسوالی ها، شوراهای ولسوالی ها، ریش سفیدان وسازمان های غیردولتی در مورد نیازهای افراد دارای معلولیت در جامعه آگاهی نداشتند.
نقش نهادها و جامعه
سازمانهای ملی و بینالمللی، نهادهای مدنی و خود اشخاص دارای معلولیت باید در کنار هم، برای تأمین عدالت اجتماعی، فراهمسازی فرصتهای برابر، و تضمین شمول در تمام عرصهها تلاش کنند. ایجاد دسترسی، حمایت قانونی، و بلند بردن آگاهی عامه از نیازهای این قشر، بخشی از مسؤولیت همگانی است
روز جهانی اشخاص دارای معلولیت یادآور این حقیقت است که “معلولیت ناتوانی نیست”. اگر فرصت و محیط فراهم باشد، اشخاص دارای معلولیت نیز میتوانند نقش فعالی در رشد و توسعه جامعه ایفا کنند.
گزارش سالانه نظارت از ماین و مهمات خوشه ای
گزارش سالانه نظارت از ماین و مهمات خوشه ای یکی از اسناد مهمی است که توسط سازمان بین المللی مبارزه علیه ماین تهیه می شود. هدف این گزارش جمع آوری معلومات در باره تلفات، استفاده، حمایت قربانیان، پاک سازی، منع، تولید ماین و اجرای قوانین و پالیسی های مربوط به ماین، بخصوص معاهده بین المللی ضد ماین می باشد. بیست و ششم گزارش نظارت از ماین های زمینی سال 2025 این نهاد به تاریخ 1 دسمبر 2025 در ژنیو، سویس نشر گردید. محتوای این گزارش درقسمت آمارقربانیان ماین ازاول جنوری الی آخر دسمبر 2024 شامل می شود
موسسه افغان های متاثرازماین معمولا همه ساله این گزارش را به منظور اگاهی و دادخواهی علیه استفاده ماین و توجه به مشکلات قربانیان ماین در قالب فعالیت هایش درافغانستان به نشر می رساند، تا توجه بیشتری به حقوق و نیاز مندی های قربانیان ماین صورت گیرد
آمار قربانیان ماین در سال 2024 در سطح جهان
به اسان این گزارش، به تعداد 6279 نفر در سال 2024 در 52 کشور قربانی ماین گردیده اند که تعداد کشته شده گان 1945 و زخمی شده گان 4325 می باشند. این گزارش می افزاید که 90% (5385 نفر) مجموع قربانیان افراد ملکی،
46% (1701 نفر)کشته و زخمی شده گان اطفال، 85% مردان و پسران و 15% آن را زنان تشکیل می دهند. بیشترین تلفات ماین در س 2024 ناشی از ماین های تعبیه شده بوده
مجموع تلفات ماین درجریان سال 2024 در افغانستان
به اساس این گزارش در جریان سال 2024 در افغانستان به تعداد 624 نفر توسط ماین کشته یا زخمی گردیده اند که همه افراد ملکی بوده. بعد از میانمار و سوریه افغانستان بلندترین (12%) مجموع تلفات جهانی را از ناحیه ماین در جهان دارد. همچنان این گزارش نشان می دهد که ازاین میان 230 نفر کشته (37%) و 394 نفر(63%) زخمی گردیده اند. به تعداد 531 نفر(84%) از کشته و زخمی شده گان را طبقه ذکور، 93 نفر (16%) کشته و زخمی شدگان آن را طبقه اناث، از این میان 323 نفر(52%) آنان را اطفال و 301 نفر(48%) آنرا را بزرگ سالان تشکیل می دهند. با وجودی که آمارقربانیان ماین در سال 2023 نسبت به سال 2024 که مجموع آن (6279) نفر بوده 8% افزایش را نشان می دهد؛ ولی بازهم افغانستان بلندترین تلفات ماین را در جهان دارد. قابل ذکر است که بیشترین قرباینان ماین درافغانستان نیزازناحیه ماین های تعبیه شده و مواد های باقی مانده از جنگ اند
به مناسبت روز جهانی افراد دارای معلولیت السو اولین خبرنامه خود را نیز نشر کرد

